Bart Deckers

T-U-B-A-R-T

Geschiedenis

Al duizenden jaren geleden ontdekte men dat als men door een buis blies, er een geluid ontstond. Hiervan werd veel gebruik gemaakt om b.v. boodschappen door te geven of om rituelen kracht bij te zetten. Met name stammen in de tropen maakten hier veel gebruik van. Zij gebruikten hoorns van wilde dieren of maakten een buis van hout uit de bomen in de tropische regenwouden. Uit de Assyrische en Egyptische cultuur kennen we al een soort "trompet". In de Romeinse tijd werd e.e.a. al verfijnd. De Romeinen maakten een rechte buis van brons of ijzer en plaatsten daarop een uit been gemaakt mondstuk. Het uiteinde van de rechte buis was enigszins getulpt tot een beker. Door de eeuwen heden is men altijd bezig geweest met het verfijnen en uitbreiden van de mogelijkheden van instrumenten. Toch komt in de negentiende eeuw pas echt een doorbraak. Rond 1820 zijn er instrumenten die veel gelijkenis vertonen met de bastuba echter tot 1850 komen ze weinig voor. In deze jaren staat de ontwikkeling echter niet stil. Het is de Belg Adolph Sax die in 1840 begint aan een hele serie van koperen blaasinstrumenten. Alles gebaseerd op het principe van een sterk verwijdende buis. Uit deze serie komen onze hedendaagse instrumenten. Zij worden dan ook Saxhoorns genoemd. Tot deze tijd werden verschillende tonen gecreëerd door gaten die in de buis waren geboord, open of dicht te houden. Sax combineerde zijn uitvinding met die van Heinrich Stolzel & Friedrich Blushmel, namelijk het ventiel (1815). Ook ontwikkelde hij de ventielbuizen die verschuifbaar waren. De twee grootste Saxhoorns waren de Bariton Saxhoorn en de Bas Saxhoorn. Het verschil tussen deze twee was alleen het kwartventiel op de Bas Saxhoorn. Hierdoor was het bereik veel lager. Sax exporteerde de Saxhoorns naar de Franse militaire muziekkapellen. Daar was men dol enthousiast over de nieuwe instrumenten. Op die wijze ging de Saxhoorn de wereld rond en ontstonden er legio instrumentenbouwers en begonnen professoren zich bezig te houden met het verfijnen van de beker en de ventielen. Zij hebben ervoor gezorgd dat de ontwikkeling niet is blijven stilstaan en wij gebruik kunnen maken van de schitterende Bastuba in zijn huidige vorm.